Болон декларациясы - бұл 19 маусым 1999ж. Болонда (Италия) еуропалық елдердің білім министрлерінің қолы қойылған, жоғары білім саласындағы халықаралық ынтымақтастық бойынша декларация.Соңғы он жыл ішінде еуропалық жоғары білімнің радикалды реформаларының дамуына ықпал етті: жоғары білім дәрежелерінің жүйесін жеңіл түсіну кіріспесі: бакалавр немесе ұқсас дәреже – жоғары білімнің бірінші деңгейі үшін; магистр немесе ұқсас дәреже – жоғары білімнің екінші деңгейі үшін; ECTS жүйесі негізінде, академиялық кредиттердің бірдей жүйелерін қатысушы-елдерге енгізу; жоғарғы оқу орындарының оқытушыларының және студенттердің академиялық жинақтылығын кең көлемде іске асыру; жоғарғы оқу орнының және жоғары білімнің және т.б.сапасын қамсыздандырудың ұлттық жүйелерін құру.
Болон декларациясының мақсаты болып: Еуропада жоғары білім кеңістігін құру, азаматтардың жинақтылығын және олардың жұмысқа тұру мүмкіндігін еуропалық еңбек нарқында кеңейту, халықаралық бәсекелестікті және еуропалық жоғары білімінің баулулығын көтеру
Болон декларациясының мақсаты: азаматтардың жинақтылығын жақсарту мақсатында Еуропада жоғары білімнің кеңістігін құру, олардың жұмысқа тұру мүмкіндіктерін кеңейту, сонымен қатар Болон декларациясы еуропалық жоғары білімнің халықаралық бәсекелестігін жоғарылатуды қарастыруда
- жоғары білім дәрежелерінің жеңіл түсіну жүйесін енгізу: бакалавр немесе ұқсас дәреже – жоғары білімнің бірінші деңгейі үшін; магистр немесе ұқсас дәреже – жоғары білімнің екінші деңгейі үшін;
- ECTS жүйесінің негізінде,қатысушы-елдер үшін біріңғай академиялық кредиттер жүйесін енгізу;
- жоғарғы оқу орындарының оқытушылары мен студенттерінің академиялық жинақтылылығын кең көлемде іске асыру;
- жоғары білімнің және т.б. сапасын қамсыздандыруда, жоғарғы оқу орындарының және ұлттық жүйелерін құру.
ПРОЦЕСТЕРДІҢ /РЕФОРМАЛАРДЫҢ/ БОЛОНДЫҚ ТҮРЛЕНДІРІЛУІ
Болон процесі - жоғары білім министрлерінің Декларациясымен сәйкес жоғары білімің еуропалық жүйелерінің (Париж, 1998; Болонья, 1999; Прага, 2001; Берлин, 2003) жақындасу процесін белгілеу үшін жиі қолданылатын термин.
Болон процесінің мақсаты - еуропалық жоғары мектептің бәсекелестігін өсіру және азаматтардың жинақтылығын жоғарылату, оқу бітірушілердің жұмысқа тұруға қабіліттілігін арттыру мақсатында 2010 жылға еуропалық білім кеңістігін құру.
Болон процесі - ң негізінде, жоғары білімнің біріңғай еуропалық жүйесін құру процесі. Болон процесі бойынша негізгі жүріс:
- еуропалық білімнің баулуын және бәсекелестігін көтеру;
- жоғары білімнің көпдеңгейлігін енгізу;
- академиялық кредиттер жүйесін енгізу;
- білім сапасын бақылау;
- студенттер және оқытушылар жинақылығын кеңейту.
Болондық қайта құрылымдар – қызмет етудің қауымдастық қағидаларының негізінде, жоғары білімнің біріңғай еуропалық жүйесін құру процесі. Болон процесі бойынша негізгі жүріс: - еуропалық білімнің бәсекелестігін және баулуын көтеру; ұлттық білім жүйелерін жақындастыру; жоғары білімнің көпдеңгейлігін енгізу,жоғары білімнің ұлттық жүйелерінің қайта құруын қарастыратын, жоғары білімнің қайта құру құрылымының процесі; академиялық кредиттер жүйесін қабылдау; білім сапасын бақылау; студенттер және оқытушылар жинақылығын кеңейту; <нәтижелер > және <студенттерді ортақтастырып оқыту>-ға бағыттау.
Болон реформалары <нәтижелерге бағытталуы> және <студенттерді ортақтастырып оқыту> терминдерімен мінезделеді. Мәселе оқу нәтижелерін кең мағынада түсіну жөнінде болмақшы. Олар модуляризациямен және институционалды еркіндікпен, ECTS-пен байланысты ұсына отырып, педагогикалық тәжірибеде алға басудың нақты элементі болуға шақырылған. Болон процесінің үш деңгей аралығының балансы қажет: үкіметтерге, жоғарғы оқу орындары мен студенттерге қатысты, еуропалық деңгейде қойылған мақсаттар; процесті іске асырудағы жоғарғы оқу орындарының орталық ролі; әр елдегі процеске қосылу шарасы және бірінші екі деңгейдің қосылу заңнамаларының және ұлттық стратегияларының ролі.
Болон процесі - Еуропа аймағындағы ғылыми зерттеулердің және жоғары білімді жақсарту мен қорғау, анықтық пен жинақылықты өсіру шарасы. Болон процесі қоғамдық жетістікте жоғары білімнің орнын куәләндіреді, сапаға ерекше көңіл бөледі, бірақ сапаны қолдау және оның жоғарылауы, мемлекеттік инвестициялардың жүйеге және оның кадрларына көбеюін қажет ететінін пайымдайды